De eerste grote slag van de Honderdjarige Oorlog werd niet op het land geleverd, maar op het water, voor onze eigen kust: in het Zwin, de zeearm die Brugge toen met de zee verbond.
Een drijvende vesting
In juni 1340 lag de Franse vloot bij Sluis klaar om de Engelsen tegen te houden. Edward III wilde in Vlaanderen landen, waar de steden onder leiding van Jacob van Artevelde zijn bondgenoten waren, omdat hun lakennijverheid niet zonder Engelse wol kon. De Franse bevelhebbers, admiraal Hugues Quiéret en Nicolas Béhuchet, hadden meer dan tweehonderd schepen in drie rijen aan elkaar geketend, dwars over de monding van het Zwin. Zo ontstond een enorme drijvende blokkade. De ervaren Genuese bevelhebber Barbavera waarschuwde dat die vastgebonden vloot zich niet kon bewegen en raadde aan de open zee op te zoeken. Hij werd niet gehoord.
Edward wachtte af
Op 23 juni 1340 verscheen Edward III met zijn vloot van 120 tot 150 schepen voor de kust. Hij ging voor anker bij Blankenberge, stuurde enkele ridders aan land om de Franse opstelling te verkennen, en wachtte.
Een landslag op zee
De volgende dag, 24 juni, viel Edward ‘s middags aan, met wind en getij mee en de zon in de rug. De Engelse boogschutters lieten salvo na salvo op de Franse dekken neerkomen, en daarna enterden de soldaten de ene vastgeketende boot na de andere. De Franse schepen konden geen kant op. Op de duinen en dijken stonden Vlamingen toe te kijken.
Het werd een ware slachting. Van de Franse vloot gingen ongeveer 190 schepen verloren, waarvan 166 in Engelse handen vielen, en naar schatting 16.000 à 20.000 mannen kwamen om. Admiraal Quiéret sneuvelde. Béhuchet werd gevangengenomen en aan de mast opgehangen, als wraak voor de moord op Engelse gevangenen die hij twee jaar eerder bij Arnemuiden had bevolen. Alleen Barbavera ontsnapte met zijn galeien. Ook Edward III zelf raakte gewond.
Waarom Sluis ertoe doet
Met de overwinning bij Sluis beheerste Engeland voor lange tijd het Kanaal. Daardoor kon Edward in 1346 ongehinderd in Normandië landen, op weg naar Crécy, en kon zijn zoon tien jaar later vanuit Bordeaux oprukken tot bij Poitiers. Sluis is zo het begin van een reeks Franse rampen die tachtig jaar later zou uitmonden in de wanhopige toestand waarin een meisje uit Domremy opstond.
Hieronder ziet u een filmpje waarin de beelden met AI gemaakt zijn; ze vormen absoluut geen directe weergave van de werkelijkheid. (Unchartedvoice.com)
Meer hierover lees je in Aan het vuur ontsnapt…? Het andere verhaal van Jeanne Darc, te verkrijgen via de webshop.
Verenigingen, cultuurkringen, bibliotheken, reisclubs… die een lezing over het boek willen organiseren,
kunnen contact opnemen via de contactpagina, of telefonisch op 0494 57 03 76.
